TİKA Tarafından Restore Edilen Yurt Dışındaki Türk Eserlerinden Bazıları

İnşa edildiği 1150'li yıllan itibarı ile en büyük Türk eserinden biri olarak bilinen ve UNESCO'nun da Dünya Kültür Mirası listesinde bulunan Sultan Sencer Türbesi, TİKA tarafından 2002 üe 2004 yıllan arasında restore edilerek ziyarete açılmıştır. Büyük Selçuklu İmparatoru Sultan Melikşah'ın oğlu olan Sultan Sencer'in Ahiret Evi ismiyle inşa ettirdiği türbe, taş süslemeciliğinde bir şaheserdir. Restorasyon 3,2 milyon dolara gerçekleşti.

Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan ve Kosova'daki Osmanlı mimarisi ve İslam eserlerinin en önemli örneklerinden biri olan cami, Sırplar tarafından 1999 yılındaki savaş sırasında harap edilmişti. Fatih Camii'nin restorasyonu TİKA tarafından 2008 ile 2010 yılında gerçekleştirilerek ibadete açıldı. Caminin yeniden tamiri 550 bin Euro'ya mal oldu.

Sultan 2. Beyazit tarafından 1492 yılında yaptırılan Mustafa Paşa Camii Makedonya'daki en önemli Osmanlı eserlerinden biri. TݎKA tarafından 2006 yılında restorasyonuna başlanan camide çalışmalar Temmuz 2011'de tamamlandı. Caminin tamiri Türkiye ile Balkanlardaki Müslümanlar arasındaki bağın güçlenmesinde önemli rol oynayacak.

Bosna ve şžam Valiliği görevlerini yapan Sofi Sinan Paşa tarafından 1651'de inşa ettirilen Prizren Sinan Paşa Camii, 2. Dünya Savaşı'nda büyük zarar görmüştü. Prizren'in sembolü olarak bilinen Osmanlı mimarisinin en seçkin örneklerinden biri olan caminin restorasyonu 2008 yılında başladı ve 2011 yılında tamamlandı. Caminin tamir proje maliyetinin 640 bin euro olduğu biliniyor.


Türk tarihinin ilk alfabesi olan Orhun alfabesiyle Göktürklerin 1300 yıl önce taşlara işlediği Bilge Kağan ve Kül Tiğin yazıtları bulundukları Moğolistan'ın Orhun vadisinde TİKA tarafından koruma altına alındı. Yapılan proje çerçevesinde yazıtların kopyalarını çıkaran TİKA, Göktürk Anıtları'nın bulunduğu bölgede müze binası yapımım gerçekleştirdi ve 'Orhun Abideleri'nin orijinallerini müzeye taşıdı. Başşehri Ulan Batur'u tarihi anıtlara bağlayan 47 kilometrelik Bilge Kaan Karayolu ise tamamen TİKA tarafından yapılarak 2008'de hizmete açıldı. Ayrıca Tonyukuk kitabelerini başşehre bağlayan 11 kilometrelik iptidai yol yeniden yapılıyor. Bu ve başka projeler kapsamında Moğolistan'a yapılan yardımların toplam tutarının 21 milyon dolan aştığı belirtildi.


Balkanlardaki Osmanlı mirasının en önemli eserlerinden biri olan Kosova'daki Sultan Murad Türbesi ve selamlık bölümü restore edilerek harabe halden kurtarıldı. Türbe, 1. Kosova Savaşında Sultan Murat Hüdavendiğar'ın şehit olması sebebiyle inşa edilmişti. 500 yıllık geçmişe sahip eserin, türbe kısmı 2004 yılında Turizm Bakanlığı ile Türkiye Diyanet Vakfı tarafından tamir edildi. Türbenin selamlık bölümü ve çevre restorasyonu ise TİKA tarafından 2008 ile 2010 yıllan arasında tamamlanarak Başbakan Erdoğan'ın katıldığı muhteşem bir törenle açıldı. Misafirhane olarak kullanılan selamlık bölümü, Osmanlı medeniyetinin tanıtılacağı bir kültür evine dönüştürüldü. Türbe ve selamlık, tamiratın ardından hayranlık uyandıran bir görünüme kavuştu. Ayrıca türbeyi 4 asırdır bekleyen ailenin son temsilcisi olan türbedara da lojman inşa edildi.

Tarihi Kırım Hanlığı'nın günümüze kadar gelen en önemli mimari eserlerinden sayılan ve Kırım Tatar halkının kültür hayatında önemli bir yeri olan Zincirli Medrese ve Hacı Giray Han Türbesi’nin restorasyonu Başkanlığımızca gerçekleştirilmiştir.

2006 yılında Başkanlığımız, Ukrayna Kültür Bakanlığı ve Bahçesaray Valiliği işbirliğinde başlatılan ve T.C. Kültür Bakanlığı uzmanlarının gözetim ve denetiminde yürütülen proje kapsamında, orjinal özelliklerine sadık kalınarak titiz bir çalışma sonucu restore edilen Medrese ve Türbe bu sayede Kırım’ın kültür hayatına yeniden kazandırılmıştır.

19. Osmanlı Padişahı Sultan IV. Mehmet tarafından 1682 tarihinde inşa ettirilen ve Bosna-Hersek'teki Osmanlı miraslarının en önemlilerinden birisi olan Konjiç Köprüsü, Başkanlığımız tarafından restore edilmiştir.

2005 yılında imzalanan Başkanlığımız ve Konjic Belediyesi arasında imzalanan protokol uyarınca yürütülen çalışmalar, 2009 yılında tamamlanmıştır.


İslam dünyasının kutsal şehirlerinden Kudüs'de bulunan Kubbetüs Sahra Camii'nin kubbesinde bulunan hilal, Ürdün'ün talebi üzerine TİKA Başkanlığı tarafından 2009 yılında yenilendi. Üç parçadan oluşan 5.30 metre uzunluğunda ve 3 mm. kalınlığındaki altın renkli bakır hilal daha önce 4 defa yenilenmişti. Olumsuz hava şartlarından dolayı bazı bölümleri çürüyen hilalin 5. defa yenilenmesi TİKA tarafından yapılmış oldu.