Donanma Cemiyeti’nin Anadolu’da Örgütlenmesine İliskin Gözlemler

Yazar(lar):Nursen GÖK

Öz
II. Mesrutiyet’in ilanıyla Osmanlı toplumunda toplanma ve dernek kurma hakkı yasal bir zemine oturtuldu. Bu çerçevede kurulan ilk cemiyet-derneklerden birisi Donanma Cemiyeti oldu. Osmanlı Donanması’na gemi satın almak amacıyla yardım toplamak üzere 19 Temmuz 1909 (6 Temmuz 1325) tarihinde kurulan Cemiyet, yaklasık on yıl boyunca faaliyetlerini sürdürdü. Çok genis bir teskilatlanma agına eristi. İmparatorlugun tüm bölgelerinde ve sehbenderlikler aracılıgıyla yurt dısında kendisine faaliyet alanı olusturdugunu gördügümüz Cemiyet’in önceligi Anadolu’ya verdigi anlasılmaktadır. İstanbul dısındaki ilk örgütlenmesini Kastamonu Vilayeti ve Bolu Sancagı’nda gerçeklestirmistir. İstanbul’a cografi yakınlıgı olan bu iki
bölgeden sonra Edirne, Erzurum, Adana, Ankara, Aydın, İzmit, Bitlis, Bursa, Bolu, Çatalca, Diyarbakır, Sivas, Samsun, Trabzon, Kala-yi Sultaniye, Konya, Mamuretülaziz, Van, Basra, Bagdat, Bingazi, Beyrut, Cebel-i Lübnan, Cezayir-i
Bahr-i Sefid, Hicaz, Halep, Resmo, Zor, Selanik, Suriye, Trablusgarp, Kıbrıs, Kudüs, Kandiye, Kosova, Medine-i Münevvere, Mısır, Manastır, Musul, Yanya, Yemen’de ayrıca Berlin ve Paris’te subelerini açtı. Aldıgı devlet yardımının yanı sıra, halkın güçlü destegini de kazanmayı basardı. Yaptıgı çalısmalar Osmanlı toplumunda ilgiyle karsılandı ve yankı buldu.

Makalenin tamamına ulaşmak için tıklayınız.